poezja proza esej rozmowy recenzje felietony
 
filozofia
teoria literatury
socjologia
psychologia
antropologia
poczta literacka
sztuka
muzyka
teatr
film
wydarzenia
okno na świat
polska z zewnatrz
ksiazki_nadeslane
JADWIGA ABRAHAM
Adam Korpak
Dekada Literacka 2005, nr 6 (214)

Paradoksalny, sugestywny, Adam Korpak to myśliciel w skórze rysownika. To ryzykowna symbioza. Wszak myślenie nie lubi ramek. Poddana od lat ascezie codziennych ilustracji do „Helsingin Sanomat”, czołowego dziennika fińskiej prasy, owocuje twórczością spójną, niebanalną, godzącą humor z powagą badacza na tropie paradoksu i enigmy jakie cechują ludzką jednostkę, innymi słowy, człowieka.

Wertując pokaźny album „Remanent”, pięknie wydaną, na razie tylko w Finlandii, syntezę dwudziestu lat pracy Korpaka, można prześledzić trasę tego wędrowania. Najliczniejsze są naturalnie rysunki prasowe; tumult wydarzeń pod lupa refleksji puentowanych szybką kreską. Klarowność jest tu nicią Ariadny. Ilustracje książkowe, filozoficzne, kontrowersyjne, poetyczne, tworzą niejako studium ludzkiej egzystencji, zawikłanej w pętach społecznych więzów i w klatce własnego losu. Mimo eklektyzmu stylu, zwraca uwagę zgodność formy z treścią; systematycznie oszczędność w ekspresji odpowiada prostocie przekazu. Skuteczna metoda!

Dzięki tej synergii anegdota nie zasłania istoty tematu, zwykle moralnej lub filozoficznej natury. Alegorie egzystencji, jak „Freedom”, „Little conveniences”, „Back in the picture…” są tak silne, że wbijają się w pamięć natychmiast i definitywnie. Złudzenia, udręki, ambicje, niekonsekwencja i szaleństwo człowieka, poszukiwanie sensu w absurdalnym, nieuchronnym marszu ku śmierci pod batutą nieubłaganego Czasu, oto kulisy ludzkiego działania, za które zazwyczaj nie zaglądamy, zajęci grą na scenie. Natomiast Korpak komentuje ten spektakl z kulisów właśnie, okiem często rozbawionym, zawsze przenikliwym, i sardonicznie, choć bez złudzeń, podstawia nam lustro, najczęściej w formie monstrualnego zegara jako uniwersalnej i ostatecznej referencji. Taka trzeźwość spojrzenia może czasem irytować, jak drażni odbieranie nam złudzeń. Jednak obalić ją niełatwo, gdyż jest najczęściej efektem konceptu, nie impresją. Nie ma innego klucza.

A jednak, a jednak… Universum Korpaka, przenikliwe i mroczne, sceptyczne i pełne dziecięcych zadziwień jest zarazem polem doświadczalnym i dzikim ogrodem. Konstrukcje nie wadzą się tu z naturą, analizy z poezją, filozofia z humorem. Sporo rysunków ma smak delikatnych słów i ton pogodnych uczuć, czułości, empatii, wiary w poezję życia. „Carpe diem”, „Domestic flight”, „Top secret...” podrywają do lotu, namawiają do ufności, pulsują nieskrywaną radością. Może na tym polega paradoks Korpaka, artysty inspirowanego filozofią i poezją, jak również swą podwójną, polską i fińską kulturą.

Jadwiga Abraham

Fragment tekstu poprzedzającego katalog retrospektywnej wystawy Adama Korpaka, która odbyła się w Helsinkach w roku 2004.

Adam Korpak urodził się w roku 1936 w Krakowie, studiował w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych na Wydziale Architektury Wnętrz, potem pracował tamże jako pedagog; w 1974 roku wyjechał do Finlandii, pracował jako projektant architektoniczny; tworzy plakaty, okładki książek, ilustracje książkowe i prasowe; od 1986 roku współpracuje z największym fińskim dziennikiem „Helsingin Sanomat”; laureat wielu nagród; w 2004 roku fińskie wydawnictwo Atena wydało zbiór jego rysunków „Remanent”.


 

 

FOKK PZU

 

dekada literacka
prenumerata
sprzedaz_wysylkowa
numery_archiwalne
napisz do nas