poezja proza esej rozmowy recenzje felietony
 
filozofia
teoria literatury
socjologia
psychologia
antropologia
poczta literacka
sztuka
muzyka
teatr
film
wydarzenia
okno na świat
polska z zewnatrz
ksiazki_nadeslane
EDWARD BALCERZAN
Grosz
 

Wisławie Szymborskiej

Od czegoś trzeba zacząć.
Zacznijmy od grosza.
Jest albo nie jest na końcu lub na początku:
zależy, jak liczyć.

Wyższy bilon
brzęczy między Innymi,
zawsze pod nieco wyższym,
zawsze nad nieco niższym.

Żeby coś w ogóle znaczyć na monetarnym niebie
orły większe
niźli orzełek groszowy
latają w eskorcie,
mając na jednym skrzydle drobniejsze orlątko,
na drugim prawie orlisko.

Nie inaczej reszki.

Istnieć bez siebie nie mogą na okrągło,
choć to zaledwie metale, wybite cyfry i brud.

I tylko
jeden grosz
wyróżnia się z tej fizyki
metafizycznie.

Co prawda ma nad sobą dwugroszówkę.
Pod nią drży, jakby ktoś mu znalazł haka w miedziorycie
w kształcie 2.

A przecież sam
już nie rozmienia się na absolutnie żadne drobne.
Jest bez reszty. Pod nim albo za nim
nie znajdziesz złamanego grosza.
Niżej
nie ma nic.
Ani mamony,
ani manny.

Z nicością styczność ma ten zimny grosik,
ten wdowi grosz, psi grosz
pamięta o swej syberyjskiej siostrze-kopiejeczce.
A czasem zdaje mu się, że
- odwrotnie -
tonie w gorącej, czarnomorskiej toni
jak nostalgiczna stotinka
z peerelowskiej wycieczki z Orbisem.

Tym szczerzej podziwiajmy kreatywność grosza,
twardy opór wobec Niczego, albo i Nietzschego.
Dał w końcu człowieczeństwu jedną z ról czy postaw.
Jak nie narodziłby się woziwoda bez skrzypiącego wozu i źródlanej wody,
listonosz bez szelestu papierów listowych,
drwal bez drew,
tak i groszorób marniałby bez słowa
gdyby nie słowo grosz.

Cóż się dziwić, że
mniej go na rynku
niż w mowie?

Niepotrzebnie się lękasz, że od jednej do drugiej Europy
przyjdzie nam wkrótce chodzić
bez grosza
przy duszy,
albo bez jednego i drugiego.

Duszę grosza mieć będziesz na końcu języka.



EDWARD BALCERZAN, ur. 1937 r., badacz literatury, poeta, prozaik, wydał m.in. „Przygody człowieka książkowego” (1990).

Dekada Literacka 2003, nr 5-6 (197-198)

 

 

FOKK PZU

 

dekada literacka
prenumerata
sprzedaz_wysylkowa
numery_archiwalne
napisz do nas