poezja proza esej rozmowy recenzje felietony
 
filozofia
teoria literatury
socjologia
psychologia
antropologia
poczta literacka
sztuka
muzyka
teatr
film
wydarzenia
okno na świat
polska z zewnatrz
ksiazki_nadeslane
CONSTANTIN GEAMBAŞU
Rumuńska prasa kulturalno-literacka
DL 2000, nr 11 (169)

Przed 1989 r. rumuńskie życie literackie stolicy skupiało sie wokół kilku ważnych i znanych pism: tygodników „Rumunia literacka” („România literară”), „Gwiazda zaranna” („Luceafărul”) oraz miesięczników „Życie Rumuńskie” („Viaţa Românească”) i „Wiek XX” („Secolul XX”). Oczywiście wychodziło wiele innych czasopism wykraczających poza obręb czysto literacki, tak jak „Współczesność” („Contemporanul”), „Tydzień” („Săptămanâ”) czy „Płomień” („Flacăra”) na łamach których zamieszczano komentarze, spory, kroniki na tematy społeczne lub polityczne.

Po 1989 r. paradoksalnie mimo kłopotów finansowych, liczba pism literackich lub dążących do kształtowania opinii czytelników zamiast zmaleć, wzrosła. W dalszym ciągu wychodzą wyżej wymienione pisma, o strukturze już wyzwolonej spod cenzury. Szerokim oddźwiękiem pośród czytelników-literatów, ale nie tylko, cieszy się „Rumunia literacka”, pod redakcją znanego krytyka N. Manolescu. Pismo obejmuje parę stałych rubryk: kronikę literacką, omawiającą nowości wydawnicze literatury rumuńskiej, lektury codzienne (minirecenzje pewnych świeżo wydanych książek), kronikę wydań krytycznych, stronice przeznaczone na prozę lub poezję, kronikę wydarzeń artystycznych lub filmowych. Ostatnie strony poświęcone są zazwyczaj literaturze obcej (chodzi o prezentacje, kroniki, przekłady, wywiady).

„Luceafărul” wychodzi pod redakcją krytyka L. Ulici, w nieco ograniczonej objętości. Omawia przede wszystkim rumuńskie utwory literackie, zamieszcza teksty prozatorskie lub wiersze, ale często również teksty krytyczne lub tłumaczenia z literatury powszechnej. Jednak wydaje się, iż wpływ tego pisma w ostatnim okresie trochę zmalał.

„Viaţa românească” wychodzi w postaci książkowej, drukując przeważnie nieznane dotychczas teksty autorów rumuńskich, jak również komentarze krytyczne o specyfice literatury rumuńskiej.

Innym ważnym tygodnikiem jest „Dziennik Literacki” („Jurnalul literar”) wychodzący pod egidą IBL-u „G. Călinescu”. Wielu współpracowników pisma pochodzi właśnie spośród badaczy tego instytutu i zajmuje się szeroką problematyką literacką.

Pismem o charakterze awangardowym ze względu na profil i szatę graficzną jest miesięcznik „Kontrapunkt” („Contrapunct”) wychodzący pod redakcją poety Iona Vieru. Na łamach tego pisma pojawiają się często artykuły i tłumaczenia z literatury polskiej.

W rumuńskim życiu literackim szczególnie ważne miejsce zajmuje „Secolul XX” - pismo poświecone literaturze powszechnej, mające format książkowy. Zwykle każdy numer ma charakter monograficzny, poświęcony określonym twórcom, prądom lub strefom kulturowo-literackim (np. Goethe, Bałkanizm, Na obczyźnie, Japonia, Europa itd.). Na łamach pisma spotyka się najlepsze pióra rumuńskie. Warto podkreślić też wysoki poziom graficzny pisma. Fundacja Kultury Rumuńskiej wydaje kwartalnik „Lettre Internationale” promujący literaturę światową.

Informacje o życiu literackim zawierają także tygodniki „Dilema”, „22”, „Observatorul Cultural” profilowane jednak na komentarze i kroniki dotyczące bieżącej rzeczywistości rumuńskiej rozpatrywanej pod kątem zainteresowań inteligencji. „Observatorul Cultural” przeznacza kilka stron na przegląd wydarzeń kulturalnych w kraju i za granicą.

Oprócz pism wychodzących w stolicy, można wymienić znane w kraju tygodniki lub miesięczniki wydawane prawie w każdym mieście okręgowym, często konkurujące ze stolicą; skupiają one środowiska twórcze w danym regionie: „Orizont” (Timişoara), „Convorbiri literare” (Iaşi), Steaua (Kluż), Familia (Oradea), Ramuri (Craiova), Tomis (Konstanţa).

Są to najważniejsze tytuły prasy literackiej, świadczące o tym, że w Rumunii, mimo rozmaitych przeszkód biurokratyczno-organizacyjnych, dynamicznie rozwija się życie literackie.



 

 

FOKK PZU

 

dekada literacka
prenumerata
sprzedaz_wysylkowa
numery_archiwalne
napisz do nas